خلیج پارس یا خلیج العربی؟

خلیج فارس (یا خلیج پارس) حاصل از پیشروی آبهای اقیانوس هند ، در امتداد دریای عمان و در میان شبه جزیره‌ عربستان و ایران قرار دارد. مساحت آن ۲۳۳,۰۰۰ کیلومتر مربع است و پس از خلیج مکزیک و خلیج هودسن، سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌‌آید.

در تمام نقشه های قبل از دههء ۶۰ میلادی، بر اساس اسناد بجامانده از دوران باستان که اکثرا توسط دانشمندان و تاریخ نگاران یونانی نگاشته شده اند، این آبراه را "خلیج پارس (Persian Gulf)" نامیده اند. این نامگذاری به سبب تسلط  پادشاهی عظیم ایران بر جهان آنروز ، عبور و مرور نیروهای دریایی پارسیان از این خلیج برای نبردها و سکونت پارسیان در تمام ساحل شمالی است. در نقوش و یادداشتهای باقیمانده از دانشمندان مسلمان نیز ، واژهء "بحر فارس" برای معرفی این آبراه استفاده شده است. در برخی نقشه های دوران باستان "دریای سرخ" را به نام "خلیج عربی" معرفی کرده اند.  

از ۱۹۶۰ که با پیشوایی"جمال عبدالناصر" ،رئیس جمهور پیشین مصر ، ناسیونالیسم عربی(Pan-Arabism) در بین جوامع عرب تبار گسترش یافت، تلاشهای بسیاری برای تغییر نام این خلیج انجام شد. پس از انقلاب اسلامی در ایران، پیشنهادهایی مبنی بر تغییر نام رسمی این آبراه به "خلیج اسلامی" ارائه شد که در ایران نیز توسط برخی مسئولان از جمله "آیت ا...صادق خلخالی" نیز حمایت شد، اما بلافاصله پس از تهاجم مستقیم کشور همسایه و مسلمان عراق به ایران، به دست فراموشی سپرده شد. واژهء ساختگی "خلیج عربی" نیز در امتداد همان تلاشهاست که امروزه با پشتوانهء گستردهء مالی کشورهای عربی، خصوصا امارات با حمایت آمریکا ، در برخی منابع غیر رسمی از جمله فیلم های هالیوودی و یا سایت های اینترنتی به طور محدود استفاده می شود. در سالهای اخیر برخی منابع غیررسمی در ترکیه نام "خلیج بصره" را نیز برای این آبراه به کاربرده اند.

نقشه باقیمانده از "استخری" ، دانشمند و نقشه بردار ایرانی قرن چهارم هجری(نُهم میلادی)، که "بحر فارس" در آن کاملا پیداست.

 

نقشه بازمانده از دانشمندان سوییسی ، رسم شده در قرن ۱۶ میلادی، که امروزه در موزه ای در عربستان نگاهداری می شود. به واژهء SINUS PERSICUS توجه کنید.

 

نقشهء دیگری از دانشمندان فرانسوی ، رسم شده در ۱۵۴۰ میلادی ، که بوضوح از واژه "خلیج پارس" استفاده می کند.

 

نقشهء اروپایی رشم شده توسط "یان یانسون" در  قرن ۱۷ میلادی که از "خلیج پارس"(MARE ELCATIF olim SINUS PERSICUS ) استفاده می کند. این نقشه نیز امروز در موزه ای در عربستان نگهداری می شود.

 

 نقشهء بریتانیایی مربوط به سال ۱۸۰۸ میلادی که از واژه "خلیج پارس" استفاده می کند.

 

نقشهء تاریخی موجود در موزهء "خانهء شیخ سعید" در دوبی(امارات). این سند گرانبهای تاریخی به نحوهء بسیار ناشیانه ای دستکاری شده است تا کلمهء" Persian" از جلوی" Gulf" حذف شود! به جای حروف پاک شده دقت کنید.

---

منبع و نقشه های بیشتر